5651 SAYILI İNTERNET ORTAMINDA YAPILAN YAYINLARIN DÜZENLENMESİ VE BU YAYINLAR YOLUYLA İŞLENEN SUÇLARLA MÜCADELE EDİLMESİ HAKKINDA KANUN’DA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

1 Temmuz 2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele edilmesi Hakkında Kanun’da (“Kanun”) Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile internet ortamında yapılan yayınlara ve bunların yaptırımlarına ilişkin bazı yeni düzenlemeler getirilmiş ve Kanun kapsamında düzenlenen idari para cezalarının sınırları artırılmıştır.

Yayım tarihi (31.07.2020) itibariyle yürürlüğe giren hükümlere ilişkin olarak;
Kanun’un 2’nci maddesinin (m) bendinde tanımlanan yer sağlayıcılar, hizmet ve içerikleri barındıran sistemleri sağlayan veya işleten gerçek veya tüzel kişilerdir. Bu nedenle, yer sağlayıcılara da yer sağladıkları içeriğin hukuka aykırı olduğunu bildirme zorunluluğu getirilmiş olup ayrıca, hukuka aykırı bu durum hakkında kendisine gönderilen hakim/mahkeme kararının gereği olarak ihlale konu olan içeriği en geç 24 saat içerisinde yayından kaldırmakla yükümlüdürler. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen yer sağlayıcılarına uygulanan idari para cezası miktarı artırılmış olup yeni düzenlemeye göre söz konusu ihlale ilişkin idari para cezası, 1.000.000 TL ile 10.000.000 TL arasında olacak şekilde değiştirilmiştir.
Kanun’da yapılan bir diğer değişiklik ise; erişimin engellenmesi kararı ve içeriğin çıkarılması hakkında getirilen düzenlemelerdir. Yapılan değişikliklerden önce, internet ortamında hukuka aykırı yayın bulunması halinde mahkeme, sadece erişimin engellenmesi kararı verebilmekteydi. Yeni düzenleme ile mahkeme, hukuka aykırı kısmın içerikten çıkarılmasına da karar verebilecektir.
Aynı şekilde düzenlemeden önce kişilik hakları ihlal edilen kişiler sadece erişimin engellenmesini talep edebiliyorken yeni düzenleme ile birlikte kişilik hakları ihlal edilen kişiler de kişilik haklarını ihlal eden içeriğin çıkarılmasını talep edebilecektir. Ayrıca, kişilik hakları ihlal edilen kimselerin talepte bulunması halinde hâkim, başvurucunun adının karara konu olan internet adresleri ile ilişkilendirilmesini engelleme kararı verebilecektir.

1 Ekim 2020 tarihi itibariyle yürürlüğe girecek hükümlere ilişkin olarak;
Yapılan kanun değişikliği ile, Kanun’un 2’nci maddesine (s) bendi eklenmek suretiyle “sosyal ağ sağlayıcısı” tanımı da Kanun kapsamına dahil edilmiştir. Yapılan tanımlamaya göre sosyal ağ sağlayıcısı; ‘sosyal etkileşim amacıyla kullanıcıların internet ortamında metin, görüntü, ses, konum gibi verileri oluşturmalarına, görüntülemelerine veya paylaşmalarına imkân sağlayan gerçek veya tüzel kişileri’ ifade etmektedir.
Sosyal ağ sağlayıcılarının da Kanun’un kapsamına dahil edilmesiyle birlikte yurt içi ve yurt dışındaki sosyal ağ sağlayıcılarına bazı zorunluluklar getirilmiştir. Kanun’a eklenen Ek Madde 4 ile; Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt dışı menşeili sosyal ağ sağlayıcılarının, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (“Kurum”), Erişim Sağlayıcıları Birliği, adliye veya idari makamlarca gönderilecek tebligat, bildirim veya taleplerin gereğinin yerine getirilmesi ve kişiler tarafından Kanun kapsamında yapılacak başvuruların cevaplandırılması ve Kanun kapsamındaki diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesini temin için Türkiye’de en az bir temsilci bulundurması zorunlu tutulmuştur. Bu temsilciye ait kimlik ve iletişim bilgilerinin kolayca erişilebilecek internet sitesinde yayınlanması gerektiği gibi Kurum’a da bildirilmesi gerekmektedir. Ayrıca, bu temsilcinin gerçek kişi olarak belirlenmesi halinde Türk vatandaşı olması da zorunlu kılınmıştır.
Kanun’un ilgili hükmü kapsamına giren yurt dışı menşeili sosyal ağ sağlayıcılarının temsilci belirleme ve bildirme yükümlülüğünü yerine getirmemeleri halinde, Kurum tarafından sosyal ağ sağlayıcıya bir bildirimde bulunulur ve sosyal ağ sağlayıcının bildirimden itibaren 30 (otuz) günlük süre içerisinde yükümlülüğünü yerine getirmesi beklenir. Ancak Kurum’un bildirimini takiben 30 (otuz) gün içinde yükümlülüğün yerine getirmeyen yurt dışı menşeili sosyal ağ sağlayıcılarına, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanı (“Kurum Başkanı”) tarafından 10 milyon TL idari para cezası verilecektir. İdari para cezasının sosyal ağ sağlayıcısına tebliğine rağmen ihlale devam eden ve ceza ödemesini gerçekleştirmeyen sosyal ağ sağlayıcıları hakkında sırasıyla aşağıdaki yaptırımlar uygulanacaktır.

• Birinci idari para cezasının sosyal ağ sağlayıcısına tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde yükümlülüğün yerine getirilmemeye devam edilmesi halinde 30 milyon TL daha idari para cezası kesilecektir.
• İkinci kez verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde yükümlülüğün hala yerine getirilmemesi halinde, Kurum tarafından, sosyal ağ sağlayıcısına yeni reklam verilmesi, yeni sözleşme kurulması ve bu kapsamda para transferi yapılması yasaklanacaktır.
• Reklam yasağı kararının sosyal ağ sağlayıcıya tebliğini izleyen üç ay içinde söz konusu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde, Kurum Başkanı tarafından, sosyal ağ sağlayıcısının internet trafiği bant genişliğinin %50 oranında azaltılması için sulh ceza hakimliğine başvurulabilecektir.
• Başvurunun kabulüne ilişkin sulh ceza kararının uygulanmasından itibaren 30 (otuz) gün içerisinde söz konusu yükümlülüğün halen yerine getirilmemesi halinde Kurum Başkanı, sosyal ağ sağlayıcısının internet trafiği bant genişliğinin %90 oranına kadar için sulh ceza hakimliğine başvurabilecektir.

Temsilci belirleme ve bildirme yükümlülüğünün yerine getirilmesi halinde yukarıda bahsi geçen idari para cezalarının dörtte biri tahsil edilecek ve reklam yasağı kaldırılacaktır. Bunlara ek olarak da hâkim kararları kendiliğinden hükümsüz kılınacaktır.

Türkiye’den erişimi günlük bir milyondan fazla olan yurtiçi veya yurtdışı bağlantılı sosyal ağ sağlayıcılarına, Kanun’un 9 ve 9A maddelerinde yer alan özel hayatın gizliliği ve kişilik haklarının ihlali nedeniyle kişilerin sosyal ağ sağlayıcılarına başvurması durumunda, en geç 48 saat içerisinde olumlu veya olumsuz olarak cevap verme zorunluluğu getirilmiştir. Söz konusu bu yükümlülüklere tabii olan sosyal ağ sağlayıcılarının, 1 Ekim 2020 tarihinden (yürürlük tarihi) itibaren 3 ay süre ile bu konuya ilişkin çalışmalarını tamamlayarak yükümlülüklerini yerine getirmeye hazır hale gelmeleri gerekmektedir. İşbu yükümlülüğe aykırı davranan sosyal ağ sağlayıcılarına, Kurum Başkanı tarafından 5 milyon TL idari para cezası verilmektedir.

Ayrıca, sosyal ağ sağlayıcıları, kendilerine bildirilen içeriğin çıkarılması, erişimin engellenmesi kararlarının uygulanması ve Kanun’un 9 ve 9A maddeleri uyarınca yapılan başvurular hakkında 6 aylık dönemlerle Kurum’a rapor vermekle yükümlü kılınmışlardır. Bu kapsamdaki yükümlülüklerini yerine getirmek üzere sosyal ağ sağlayıcılarının hazırlayacakları ilk raporlarını 2021 yılının haziran ayında Kurum’a bildirmeleri ve kişisel verilerinden arındırılmak internet sitesinde yayınlanması gerekmektedir. Ancak bu yükümlülüğe aykırı davranılması halinde, Kurum Başkanı tarafından 10 milyon TL idari para cezası verilecektir.

Ek olarak belirtmek gerekir ki; Türkiye’de günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılarına Türkiye’deki kullanıcılarının verilerini Türkiye’de tutma yükümlülüğü de getirilmiştir.

Son olarak, erişim sayısına ve yerine bakılmaksızın, hukuka aykırı durumun varlığı hâkim veya mahkeme tarafından tespit edilmiş ve buna ilişkin hâkim/mahkeme kararı sosyal ağ sağlayıcısına bildirilmişse, bildirimi takiben 24 saat içinde sosyal ağ sağlayıcısı gerekli önlemi almakla yükümlüdür. Bildirime rağmen içeriği kaldırmayan veya erişimi engellemeyen sosyal ağ sağlayıcısı doğan zararın tazmininden sorumlu olacaktır. Sosyal ağ sağlayıcısının hukuki sorumluluğun doğması için içerik sağlayıcısının sorumluluğuna gidilmesi ya da içerik sağlayıcıya dava açılması şartı aranmamaktadır.

Konuya ilişkin daha detaylı bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bilgilerinize,
DEDEOĞLU & BALABAN HUKUK BÜROSU