Uzaktan Çalışma Yönetmeliği

Değerli Müvekkillerimiz;
10 Mart 2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Uzaktan Çalışma Yönetmeliği (“Yönetmelik”) ile uzaktan çalışmaya geçiş aşamaları, uzaktan çalışma yapılamayacak işler, uzaktan çalışma süresince verilerin korunması ve paylaşılmasına dair işletme kurallarının uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler bugün itibariyle yürürlüğe girmiştir.
Yönetmelikte düzenlenen hususları aşağıda kısaca bulabilirsiniz.

Uzaktan Çalışma Yöntemine İlişkin Düzenlemeler

Yönetmelikte uzaktan çalışma kavramı, 4857 sayılı İş Kanunu’nda (“Kanun”) olduğu gibi “işçinin, işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında iş görme edimini evinde ya da teknolojik iletişim araçları ile işyeri dışında yerine getirmesi esasına dayalı ve yazılı olarak kurulan iş ilişkisi” olarak tanımlanmıştır. Kanun’a ek olarak Yönetmelikte uzaktan çalışan kavramı “iş görme ediminin tamamını veya bir kısmını uzaktan çalışarak yerine getiren işçi” olarak tanımlanmıştır.
Uzaktan çalışma uygulamasına geçilmesi halinde, Kanun’da ve Yönetmelikte yer alan madde hükmünde açıkça ifade edildiği üzere, işçi ve işveren arasında yazılı olarak uzaktan çalışmaya ilişkin iş sözleşmesi yapılmak zorundadır. İşveren ve işçi arasındaki bu iş ilişkisi doğrudan uzaktan çalışmaya ilişkin iş sözleşmesi ile kurulabileceği gibi, işyerinde çalışan işçinin iş sözleşmesinin tarafların anlaşması üzerine uzaktan çalışmaya ilişkin iş sözleşmesine dönüştürülmesi ile de kurulabilmektedir.
Yukarıda bahsettiğimiz şekilde uzaktan çalışmaya ilişkin iş sözleşmesinin kurulabilmesi için, yazılı olarak uzaktan çalışma talebinde bulunulması gerekmektedir. Talepte bulunulması halinde işveren, işin ve işçinin uzaktan çalışma yöntemine uygunluğunu, işyerinde belirlenen usul ve diğer kıstasları da dikkate alarak değerlendirir. Değerlendirme sonucu 30 gün içerisinde talebin yapıldığı usulde işçiye bildirilir. Talebin kabul edilmesi halinde uzaktan çalışmaya ilişkin iş sözleşmesi yapılır. İşbu Yönetmelik ile uzaktan çalışan işçiye daha sonra aynı usulle tekrar işyerinde çalışma talebinde bulunma hakkı tanınmıştır. Ancak, işyerinin tamamının ya da bir bölümünün mevzuatta belirtilen zorlayıcı sebeplerle uzaktan çalışmaya geçmesi halinde, işçinin talebi ve onayı aranmayacaktır.
Uzaktan çalışma halinde yapılacak iş sözleşmesinde; işin tanımı, işin yapılacağı yer, ücret, uzaktan çalışmanın yapılacağı zaman aralığı, fazla çalışma, iletişim yöntemi, işveren tarafından sağlanan araç ve gereçler ile bunların korunmasına ilişkin yükümlülükler de dâhil olmak üzere genel ve özel çalışma şartlarına ilişkin hükümlerin yer alması gerekmektedir.
Ayrıca gerekli görülmesi halinde iş yapılmaya başlanmadan önce uzaktan çalışmanın yapılacağı mekâna ilişkin düzenlemeler tamamlanmalı ve bu düzenlemeler sebebi ile ortaya çıkan masrafların karşılanmasına ilişkin usul uzaktan çalışan ve işveren tarafından birlikte belirlenmelidir.
Aksi kararlaştırılmadığı takdirde, uzaktan çalışma esnasında mal ve hizmet üretiminde gerekli olan malzeme ve iş araç gereçlerinin işveren tarafından tedarik edileceği düzenlenmiştir. Söz konusu araç gereçlerin ve malzemelerin kullanımına, bakım ve onarımına ilişkin bilgiler uzaktan çalışana açık ve anlaşılır bir şekilde bildirilmelidir. Ayrıca iş araç gereçleri işveren tarafından sağlanıyorsa, bunların uzaktan çalışana teslim edildiği tarihteki bedellerine ilişkin bir liste yazılı olarak uzaktan çalışana teslim edilmelidir. Uzaktan çalışan tarafından imzalanan belge nüshası işveren tarafından uzaktan çalışan işçinin özlük dosyasına konulmalıdır. Buna ek olarak Yönetmelikte; iş araç gereçlerinin listesi, iş sözleşmesi içerisinde veya sözleşme tarihinde iş sözleşmesine ek olarak düzenlenirse ayrıca yazılı belge düzenlenmesi şartı aranmamaktadır.
Kanun’a göre işveren işçilerini uzaktan çalışma yöntemi ile çalıştırıyorsa iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin; çalışanlarını bilgilendirmek, iş sağlığı ve güvenliği ile alakalı gerekli eğitimi vermek, işçinin sağlık ve gözetimini sağlamak ve işverenin işçisine sağladığı ekipmanlar ile ilgili gereken bilgileri vererek iş güvenliği tedbirlerini almakla yükümlüdür. Yönetmelikte de bu husus aynen tekrar edilmiştir.
İşverenin bir diğer yükümlülüğü de uzaktan çalışanı, işyerine ve yaptığı iş ile alakalı verilerin korunması ve bu verilerin paylaşımına ilişkin işletme kuralları ve ilgili mevzuat hakkında bilgilendirmek ve bu verilerin korunmasına yönelik gerekli tedbirleri almaktır. Buna ek olarak, uzaktan çalışmaya ilişkin iş sözleşmesinde korunması gereken verilerin tanımı ve kapsamına ilişkin bir düzenleme yapılması gerekmektedir. Uzaktan çalışanın da işveren tarafından belirlenen işletme kurallarına uyması gerekmektedir.
Uzaktan çalışma yapılamayacak işler ise; tehlikeli kimyasal madde ve radyoaktif maddelerle çalışma, bu maddelerin işlenmesi veya söz konusu maddelerin atıkları ile çalışma, biyolojik etkenlere maruz kalma riski bulunan çalışma işlemlerini içeren işler, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilgili mevzuatına göre hizmet alımı suretiyle gördürülen işler ile millî güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis veya hizmetlerden hangilerinde uzaktan çalışma yapılamayacağı birim, proje, tesis veya hizmetten sorumlu olan veya hizmeti alan kamu kurum ve kuruluşunca belirlenir.
Konuyla ilgili bizlere aşağıdaki telefon numaraları ve e-mail adreslerinden her zaman ulaşabilirsiniz.
İyi günler dileriz.
Dedeoğlu & Balaban Hukuk Bürosu
Av. Havva Balaban – havva@dedeoglubalaban.com – 0 532 712 08 94
Av. Mirkan Dedeoğlu – mirkan@dedeoglubalaban.com – 0 532 478 97 88